MONARCHIA W REPUBLICE. CZĘŚĆ 2: REPUBLIKA CZARNOGÓRY

Zanim ukaże się artykuł naukowy na ten temat obejmujący również projekt rumuński (tekst jest już gotowy, publikacja jeszcze w tym roku) – chciałbym spełnić złożoną tutaj obietnicę i opisać unikalne rozwiązania czarnogórskie

We wpisie poświęconym projektowi oficjalnego uznania przez Republikę Rumunii i nadania osobowości prawnej rumuńskiej rodzinie królewskiej obiecałem, że w późniejszym terminie opiszę jeszcze ciekawszy przykład podobnej praktyki. Otóż w Republice Czarnogóry (Montenegro) podobna regulacja prawna weszła w życie i obowiązuje już od 2011 r. Nota bene, rządowy projekt ustawy o rumuńskim domu panującym nie wyszedł  do końca kadencji poprzedniego parlamentu poza etap wstępnych konsultacji. Wyniki wyborów parlamentarnych z grudnia 2016 r., w których zwyciężyli postkomuniści zdają się nie wróżyć dobrze projektowi rumuńskich monarchistówale w polityce, szczególnie w naszej części Europy nie używa się słowa „nigdy”. Warto w tym miejscu podkreślić, że podpis pod projektem ustawy złożył wicepremier ówczesnego rządu „fachowców” Vasile Dancu z partii socjaldemokratycznej (PSD), która wygrała ostatnie wybory i obecnie tworzy samodzielnie rząd większościowy. O zróżnicowanej reakcji obywateli rumuńskich świadczy fakt, że projekt spotkał się zarówno z entuzjastycznym poparciem, jak i ostrym sprzeciwem – rozpoczęto zbieranie podpisów pod petycją do władz o jego wycofanie z prac rządowych. Czytaj dalej

Opublikowano AKTUALNOŚCI USTROJOWE, MONARCHIE | Otagowano , , , | Skomentuj

PRZEGLĄD KONSTYTUCYJNY GRUDNIA 2016

W grudniu swoją premierę miało 19 zagranicznych i 2 polskie periodyki, w których opublikowano konstytucyjne lub politologiczne artykuły. Od razu przyznam, że zadanie dokonania wyboru 10 najciekawszych tytułów grudnia przerosło mnie – wybrałem i opisałem ich nieco więcej. Dodam na swoje usprawiedliwienie, że dawno nie było tak bogatego wyboru ciekawych tekstów na różne ustrojowe i polityczne tematy.

Zestaw zagraniczny

Nie zdołałem wybrać jednego tekstu z najnowszego wydania hiszpańskiego REVISTA ESPAÑOLA DE DERECHO CONSTITUCIONAL” (Año 2016, Año nº 36, Número 108). Prawie wszystkie teksty prezentują głównie hiszpańską optykę, ale szerokie tło porównawcze i uniwersalne dla demokratycznych ustrojów problemy czynią je interesującymi także dla polskiego czy niehiszpańskiego czytelnika. Moją uwagę przykuło 5 tekstów. Desmontando el indulto (especial referencia a los delitos de corrupción) zawiera radykalną propozycję, aby znieść prawo łaski jako niedemokratyczne i niebezpieczne dla porządku prawnego, co widać szczególnie w przypadku ułaskawień za przestępstwa korupcyjne. Interesująca jest także nota La visión protestante del derecho, której autor dowodzi, że reformacja wywarła istotny wpływ na prawo, w tym prawo konstytucyjne. Odmienna wizja jednostki i prawa Czytaj dalej

Opublikowano PRZEGLĄD PERIODYKÓW NAUKOWYCH | Otagowano , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

PRZEGLĄD PERIODYKÓW KONSTYTUCYJNYCH (część XI, 2016 r.)

Zgodnie z zapowiedzią, od tego odcinka przegląd uzyskuje nową formę. Zamiast szczegółowego opisu wszystkich najnowszych wydań czasopism, które ukazały się w danym miesiącu będzie to ranking 5-10 najciekawszych artykułów w kategorii Polska i Świat.

W listopadzie nie ukazały się nowe numery prawie żadnych polskich czasopism z dziedziny prawa konstytucyjnego. W tych, które się ukazały, jak PAŃSTWO I PRAWO czy PRZEGLĄD PRAWA KONSTYTUCYJNEGO nie pojawiły się opracowania z naszej dziedziny.

Listopadowy dorobek publikacyjny na świecie również był skromniejszy niż w pozostałych miesiącach, co jest już jednak tradycją, czy po prostu cechą charakterystyczną tego miesiąca. W listopadzie swoje premiery miały nowe wydania 23 zagranicznych periodyków naukowe z dziedziny prawa konstytucyjnego i politologii.

Oto polecana przeze mnie lista artykułów listopada:

  1. Artykuł Pero… ¿puede ser el Senado una cámara de representación territorial? dotyczy roli drugich izb parlamentu (senatów). O ile w państwach federalnych istnienie II izby uznaje się za potrzebne, a uzasadnia funkcją reprezentowania interesów państw składowych (stanów, kantonów, prowincji, landów), o tyle w krajach jednolitych regularnie powraca postulat ich likwidacji. W Hiszpanii inaczej — popularny jest pogląd o potrzebie nie tylko utrzymania, ale znacznego wzmocnienia pozycji ustrojowej Senatu właśnie jako reprezentancji regionów i obszarów autonomicznych. Autor jest sceptyczny wobec tego poglądu. Na podstawie analizy działalności wybranych drugich izb parlamentów na świecie wyraża pogląd, że  realizacja przez nie funkcji reprezentacji regionów czy wspólnot lokalnych — tak w państwach unitarnych jak federalnych — pozostawia wiele do życzenia. W ten sposób  podważa zasadność argumentów zwolenników senatów. (REVISTA ESPAÑOLA DE DERECHO CONSTITUCIONAL, Año nº 36, Número 107). Czytaj dalej
Opublikowano PRZEGLĄD PERIODYKÓW NAUKOWYCH | Otagowano , , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

PRZEGLĄD PERIODYKÓW KONSTYTUCYJNYCH (cz. X, 2016 r.)

Zbliża się przerwa świąteczna, dla akademików obejmująca także okres między Bożym Narodzeniem, a Nowym Rokiem — będzie więc sporo czasu na odpoczynek i lekturę. Oprócz nadrobienia zaległości w beletrystyce polecam także sięgnięcie po periodyki konstytucyjne. Ich jesienna oferta jest bogata, zróżnicowana i ciekawa. W tym celu w grudniu opublikuję aż dwa przeglądy – październikowy i listopadowy. Dorobek wydawniczy ostatniego miesiąca roku omówię już w styczniu nowego roku.

Zaczynamy od wydawnictw zagranicznych.

glj_coverW najnowszym „GEORGETOWN LAW REVIEW” (vol. 105, issue 1) kilka ciekawych tekstów. Wybrałem z nich dwa. Najlepszą rekomendacją artykułu „The Votes of Other Judges” jest nazwisko jednego z autorów — prof. Erica A. Posnera z University of Chicago, ale także temat poświęcony motywacjom sędziów orzekających w składach wieloosobowych. Są dwie teorie procesu decyzyjnego sędziego w takim składzie. Pierwsza: że kieruje się on wyłącznie subiektywną oceną faktów oraz wykładnią prawa. Mierzy się samotnie z wyzwaniami orzekania niczym Herkules (jak stwierdził R. Dworkin). Druga — że sędzia bierze także pod uwagę poglądy i argumenty innych sędziów, jakie w trakcie debaty wysuwają oni na podstawie analizy tego samego stanu faktycznego i prawnego. Na pytanie tytułowe artykułu – czy sędziowie powinni brać pod uwagę opinię współorzekających sędziów – autorzy odpowiadają pozytywnie, proponując przy tym, aby proces decyzyjny opierał się na dwóch turach głosowań. Po pierwszym głosowaniu sędziowie poznawszy jego wynik i preferencje innych sędziów, które mogą dodatkowo uzasadnić — głosowaliby ponownie i ostatecznie, mogąc zmienić swoją pierwszą decyzję. Artykuł pt. „Enduring Originalism” to kolejny głos poparcia dla oryginalizmu w interpretacji konstytucji USA. W przeciwieństwie do zwolenników konkurencyjnej koncepcji tzw. żywej konstytucji (living constitution) oryginaliści uważają, że decydujące znaczenie dla wykładni konstytucji mają intencje jej autorów oraz ówczesny kontekst społeczno-polityczny. Ustalanie znaczenia przepisów ustawy zasadniczej powinno co najmniej uwzględniać pierwotny kontekst i ówczesne zasady językowe, czy znaczenie słów. Autorzy poetycko uzasadniają swoje stanowisko porównaniem procesu wykładni zgodnego z zasadami oryginalizmu do przedłużania życia Czytaj dalej

Opublikowano PRZEGLĄD PERIODYKÓW NAUKOWYCH | Otagowano , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj