STATUT RODZINY PANUJĄCEJ

Ordonans nr 5.344 z 2 czerwca 2015 r.
zawierający
STATUT RODZINY PANUJĄCEJ 
„Journal de Monaco” z 5 czerwca 2015 r.

tłumaczenie: Marcin Michał Wiszowaty

 

ALBERT II
Z BOŻEJ ŁASKI
SUWERENNY KSIĄŻĘ MONAKO

mając na uwadze Konstytucję;

uwzględniając postanowienia Ordonansu z 15 maja 1882 r.,
ustanawiające statut rodziny panującej i jego późniejsze zmiany,

uwzględniając postanowienia Ordonansu Suwerennego nr 3.191 z 29 maja 1964 r.
w sprawie organizacji i funkcjonowania Rady Państwa;

uwzględniając postanowienia naszego Ordonansu nr 408 z 15 lutego 2006 r., umożliwiającego wykonanie Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
i Podstawowych Wolności, wyłożonej do podpisu w dniu 4 listopada 1950 r. i zmienionej Protokołem nr 11;

uwzględniając postanowienia naszego Ordonansu nr 2.194 z 12 maja 2009 r.
dotyczącego obywatelstwa monegaskiego;

w celu wykonania Konstytucji,

postanowił i postanawia:

 

TYTUŁ I
O KSIĘCIU, JEGO SUWERENNOŚCI I SUKCESJI DYNASTYCZNEJ

Artykuł 1. Status Suwerena jest w Księstwie dziedziczny i przechodzi na potomków panującego księcia w linii prostej i legitymowanej. Sukcesja Korony następuje zgodnie z artykułem 10 Konstytucji.

Artykuł 2. Panujący książę, członek dynastii Grimaldi, używa imienia. Wszelkie kwestie dotyczące transmisji nazwiska Grimaldi reguluje Suwerenna Decyzja.

Artykuł 3. Następca Panującego Księcia, najbliższy w linii sukcesyjnej określonej w art. 10 Konstytucji jest Księciem Dziedzicznym. W przypadku ciąży mnogiej, status Księcia Dziedzicznego nabywa dziecko, które urodzi się pierwsze, z zachowaniem zasady pierwszeństwa potomków męskich ustanowionego w art. 10 Konstytucji.

Artykuł 4. Śmierć lub abdykacja Panującego Księcia skutkuje natychmiastową transmisją korony na rzecz Dziedzicznego Księcia.

Jeżeli w momencie śmierci lub abdykacji Panującego Księcia, Dziedziczny Książę jest małoletni ustanawia się regenta, którym jest, w pierwszym przypadku — żona zmarłego księcia, a jeżeli to niemożliwe – jego najbliższy w linii sukcesyjnej pełnoletni następca, w drugim przypadku – jego najbliższy w linii sukcesyjnej pełnoletni następca.

W przypadku równoczesnej śmierci Panującego Księcia i Dziedzicznego Księcia, korona przysługuje osobie usytuowanej najbliżej Panującego Księcia w linii sukcesyjnej.

Artykuł 5. Abdykacja ma formę Suwerennego Ordonansu, w którym Panujący Książę przekazuje władzę suwerenną Dziedzicznemu Księciu.

Abdykacja jest ostateczna i nieodwołalna.

W przypadku abdykacji Panującego Księcia, jego status protokolarny, osobisty i majątkowy określa Decyzja nowego Panującego Księcia wydana po wysłuchaniu opinii Rady Koronnej.

Artykuł 6. Zrzeczenie się praw do korony przez Dziedzicznego Księcia odbywa się poprzez pisemne oświadczenie złożone Panującemu Księciu, który natychmiast przyjmuje je do wiadomości w drodze Suwerennej Decyzji.

Zrzeczenie się jest ostateczne i nieodwołalne; skutkuje pozbawieniem praw do korony jedynie zrzekającego się, nie naruszając praw sukcesyjnych jego bezpośrednich i prawowitych potomków, wynikających z art. 10 ust. 3 Konstytucji.

Status protokolarny, osobisty i majątkowy Dziedzicznego Księcia, który zrzekł się praw do korony, określa Decyzja Panującego Księcia, wydana po wysłuchaniu opinii Rady Koronnej.

Artykuł 7. W razie przejściowej przeszkody w sprawowaniu funkcji, na czas trwania przeszkody, Panujący Książę może, na mocy Suwerennego Ordonansu, przekazać wykonywanie swoich uprawnień pełnoletniemu Księciu Dziedzicznemu. Jeśli Dziedziczny Książę jest małoletni, może upoważnić małżonkę Panującego Księcia lub, jeśli nie jest to możliwe, następnego w kolejności linii sukcesyjnej następcę tronu.

Artykuł 8. W razie niewydania Ordonansu, o którym mowa w poprzednim artykule, lub w razie, gdy przeszkoda ma charakter trwały, niemożność sprawowania urzędu przez Panującego Księcia powinna zostać stwierdzona przez Radę Koronną zwołaną przez Sekretarza Stanu, a w razie niemożności – przez Przewodniczącego Rady Stanu.

W opisanej sytuacji regentem zostaje pełnoletni Dziedziczny Książę lub jeśli jest on małoletni – żona Panującego Księcia, który nie może trwale sprawować urzędu, a jeśli nie jest to możliwe – następny w kolejności linii sukcesyjnej następca tronu.

Artykuł 9. Regencja może być wykonywana tylko przez osobę posiadającą obywatelstwo Monako i zamieszkującą w Monako.

Artykuł 10. Jeżeli funkcji regenta nie może sprawować żaden z członków rodziny panującej zgodnie z zasadami niniejszego Statutu lub jeżeli Regent nie może pełnić swojej funkcji, regencja zostaje powierzona Radzie Regencyjnej.

Artykuł 11. W składRady Regencyjnej wchodzą z urzędu następujące osoby:

– Przewodniczący Rady Koronnej;
– Sekretarz Stanu;
– Przewodniczący Rady Stanu;
– cztery osoby wyznaczone na mocy Suwerennej Decyzji.

Przewodniczącym Rady Regencyjnej jest z urzędu Przewodniczący Rady Koronnej. W razie równej liczby głosów przy podejmowaniu decyzji, przeważa głos Przewodniczącego.

Artykuł 12. Kiedy Rada Regencyjna nie sprawuje regencji, pełni funkcję doradczą. Na jej prośbę zostaje wysłuchana przez Regenta.

Artykuł 13. Kiedy Rada Regencyjna sprawuje regencję, prawo do bycia wysłuchanym we wszystkich sprawach należących do ich kompetencji, posiadają: Minister Stanu, Dyrektor Służby Sądowej i przewodniczący Rady Narodowej.

Artykuł 14. W czasie trwania regencji, czasowo niezdolny lub małoletni Panujący Książę pozostaje depozytariuszem suwerennej władzy. Odpowiednio – Regent lub Rada Regencyjna wykonują władzę suwerenną w imieniu Księcia w pełnym jej zakresie.

Wszystkie akty wydawane w czasie trwania regencji wydawane są w imieniu małoletniego lub niezdolnego do pełnienia funkcji Panującego Księcia.

Artykuł 15. Regencja rozpoczyna się z chwilą śmierci Panującego Księcia, jego abdykacji lub stwierdzenie przez Radę Koroną niemożności wykonywania przez Księcia jego funkcji.

W przypadku nie wywiązania się Regenta z jego obowiązków, Rada Regencyjna, zwołana przez przewodniczącego, podejmuje wszelkie niezbędne środki, w tym w odniesieniu do opieki nad dziećmi Księcia.

Artykuł 16. W przypadku śmierci małoletniego Księcia Dziedzicznego lub Panującego Księcia, jeżeli najbliższy mu w porządku linii sukcesyjnej jest małoletni, urzędujący Regent pozostaje na stanowisku.

Artykuł 17. Jeżeli małżonek Panującego Księcia, który jest zastępowany z powodu niemożności sprawowania funkcji lub który zmarł, zawrze nowy związek małżeński, z mocy prawa traci prawa Regenta i kuratelę nad małoletnim Dziedzicznym Księciem i pozostałymi, małoletnimi dziećmi Księcia, w sposób nie zagrażający utrzymaniu więzi emocjonalnej związanej z ojcostwem lub macierzyństwem.

Kuratela i funkcja Regenta zostaje powierzona najbliższej dorosłej osobie w kolejności linii sukcesyjnej. Rada Koronna, zwołana w tym celu przez swojego przewodniczącego, stwierdza zmianę Regenta.

Artykuł 18. Osoba Suwerennego Księcia jest niekaralna. W żadnych okolicznościach nie może być przeciwko niej prowadzone jakiekolwiek postępowanie. Każdy sąd, do którego wniesiono by powództwo przeciwko Panującemu Księciu, musi stwierdzić brak uprawnień do prowadzenia postępowania.

Wszelkie środki prawne, których podjęcie może wpłynąć na prywatne posiadłości Księcia wymienione w artykule 36 kieruje się przeciwko Administratorowi Mienia Książęcego. Reprezentowanie interesów Księcia w sądzie zapewnia Administrator.

Artykuł 19. Bez uszczerbku dla postanowień artykułu 48 Konstytucji, Suwerenny Książę podejmuje Suwerenne Decyzje w przypadkach przewidzianych w niniejszym Statucie oraz w sprawach, dla których Konstytucja nie wymaga ustawy lub Suwerennego Ordonansu.

TYTUŁ II
Książę, Członkowie Rodziny Panującej i Domu Książęcego

Artykuł 20. Członkami Rodziny Panującej w rozumieniu niniejszego Statutu są zstępni Księcia wraz z i ich małżonkami oraz wstępni do trzeciego stopnia pokrewieństwa zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego.

Artykuł 21. Panujący Książę ma pełną władzę nad członkami Rodziny Panującej. W przypadku, gdy ktoś z członków nie wypełnia swoich oficjalnych obowiązków, Książę może pozbawić go członkostwa w Rodzinie Panującej i wyłączyć go z porządku dziedziczenia, bez uszczerbku dla innych konsekwencji wynikających z przepisów prawa.

Artykuł 22. Z wyjątkiem szczególnych postanowień wynikających z niniejszego Statutu, do własności i praw pokrewnych członków Rodziny Książęcej stosuje się prawo powszechnie obowiązujące.

Artykuł 23. Małżonka Panującego Księcia nabywa, na zasadzie wyjątku od norm prawa powszechnie obowiązującego oraz jako skutek zawarcia małżeństwa, łącznie z członkostwem w Rodzinie Panującej obywatelstwo monakijskie, z dniem wpisu wspomnianego małżeństwa do rejestru wymienionego w art. 29, bez konieczności rezygnacji z poprzednio nabytego obywatelstwa lub narodowości. Postanowienia Ordonansu nr 2.194 z 12 maja 2009 roku, o którym mowa powyżej, nie mają zastosowania.

Decyzja Suwerenna podjęta po wysłuchaniu opinii Rady Koronnej, określa status protokolarny, osobisty i majątkowy małżonka księcia, który panuje, umarł lub abdykował.

W przypadku rozwodu z Panującym Księciem, jego małżonek zachowuje obywatelstwo monakijskie jako osobiste i niepodlegające przeniesieniu. Opieka nad wspólnymi dziećmi zostaje powierzona Panującemu Księciu bez ograniczeń w podtrzymywaniu więzi emocjonalnej związanej z ojcostwem lub macierzyństwem.

Artykuł 24. Bez uszczerbku dla postanowień art. 21, małżeństwo członka Rodziny Panującej zawarte bez uprzedniej zgody Panującego Księcia skutkuje pozbawieniem praw do sukcesji zarówno dla osoby, która zawarła to małżeństwo, jak i dla jej potomków.

Niemniej jednak, w przypadku rozwiązania małżeństwa i braku dziecka z tego małżeństwa, członek rodziny książęcej, który je zawarł, odzyskuje swoje miejsce w linii sukcesyjnej, jeżeli do dnia, w którym nastąpiło ustanie małżeństwa, nie doszło do sukcesji.

Artykuł 25. Niniejszy Statut przyznaje jurysdykcję w sprawach Rodziny Panującej Panującemu Księciu. Jurysdykcja może zostać przekazane, na mocy Suwerennej Decyzji, Trybunałowi Rewizyjnemu.

Pierwszy Prezydent Trybunału ustanawia procedurę. Trybunał orzeka w pierwszej i ostatniej instancji. Wysokie Strony mogą zostać wysłuchane jeżeli wyrażą taką wolę, lub w przypadku ich nieobecności, reprezentują ją ich przedstawiciele, pod warunkiem, że zostali prawidłowo wezwani na rozprawę.

Debaty odbywają się i decyzja zostaje wydana w sali obrad. Nie podlega publikacji.

Artykuł 26. Akty stanu cywilnego członków Rodziny Panującej są sporządzane zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie cywilnym.

Artykuł 27. Małżeństwa członków Rodziny Panującej nie podlegają publikacji wymaganej przez kodeks cywilny.

Artykuł 28. Osoby pełniące rolę świadków przy sporządzania aktów urodzenia, małżeństwa i śmierci członków Rodziny Panującej wyznacza przez Panującego Księcia.

Artykuł 29. Rolę organu rejestracyjnego w odniesieniu do Panującego Księcia i członków Rodziny Panującej pełni Przewodniczący Rady Państwa. Przyjmuje on akta urodzenia, małżeństwa, śmierci i wszystkie inne akty określone lub wymagane przez Kodeks cywilny.

Odnotowuje wymienione akty w specjalnym rejestrze, który cytuje i inicjałuje na każdym dokumencie.

Dostarcza wyciągi z akt zapisanych w rejestrze, który jest złożony w Pałacu Książęcym.

Artykuł 30. Na mocy Suwerennej Decyzji, akta stanu cywilnego członków Rodziny Panującej sporządzone zagranicą są wnoszone przez Przewodniczącego Rady Stanu do rejestru, o którym mowa w poprzednim artykule.

Artykuł 31. Intercyzy ślubne Panującego Księcia i członków Rodziny Panującej oraz wszystkie inne umowy lub porozumienia rodzinne, w których Książę jest stroną lub na które wyraził zgodę, niezależnie od tego, czy zostały sporządzone w Monako, czy za granicą, oficjalne lub prywatne, nie podlegają transkrypcji przez organ rejestrowy w jego rejestrze.

Artykuł 32. (zmieniony ordonansem nr 6.684 z 5 grudnia 2017 r.)

W skład Domu Książęcego wchodzą osoby zatrudnione w:

– Sekretariacie Stanu;
– gabinecie księcia;
– Kancelarii Orderu Świętego Karola;
– Wydziale ds. zaszczytów;
– Administracji nieruchomościami;
– Archiwum Pałacu;
– specjalnych Sekretariatach Księcia i jego wstępnych do drugiego stopnia pokrewieństwa zgodnie z definicją Kodeksu cywilnego;
– Komisji Konsultacyjnej ds. zbiorów filatelistycznych i numizmatycznych;
– Komisji Konsultacyjnej ds. dzieł sztuki;
– Komisja ds. Poprawy Środowiska;
– Centrum Perspektywicznych Studiów dla Monaco (C.E.P.R.O.M.);
– muzeach Pałacu Książęcego określonych w drodze Suwerennej Decyzji.

W skład Domu Książęcego wchodzą także: Wielki Kapelan, Kapelan, Kapelmistrz, Medyk i Kurator Architektoniczny Pałacu, doradcy Księcia, Zarządca Pałacu i każda inna osoba, której Książę powierzy tę rolę  Decyzją Suwerena.

Poza Domem Książęcym, do bieżącą obsługę zarządu pałacem wykonuje odpowiedni personel.

W drodze Decyzji Suwerena można ustalać konkretne zadania wydziałów lub osób należących do Domu Książęcego lub powoływanych w jego skład.

Artykuł 33. Osoby wymienione w poprzednim artykule są zobowiązane do zachowania poufności i lojalności wobec księcia oraz, z poszanowaniem postanowień przepisów kodeksu karnego dotyczących tajemnicy zawodowej, do obowiązku absolutnej dyskrecji zawodowej.

W tym celu podpisują odpowiednie zobowiązanie zaraz po objęciu urzędu.

Artykuł 34. Muszą złożyć przysięgę przed Księciem lub wskazanymi przez niego członkami Domu Książęcego, jeżeli uważają to za konieczne.

Artykuł 35. W drodzeDecyzji Suwerena, wydanej na podstawie niniejszego Statutu, określa się Statut personelu Pałacu Księcia.

TYTUŁ III
DOBRA KORONNE

 Artykuł 36. Dobra Koronne, których skład i organizację określa niniejszy Statut, należą do Suwerennego Księcia od chwili i z mocy jego wstąpienia na tron.

Część dóbr wydzielona z prywatnego majątku Suwerennego Księcia od momentu ich zakwalifikowania jako Dobra Koronne służy wykonywaniu suwerennej władzy.

Wchodzące w skład Dóbr Koronnych ruchomości i nieruchomości, ziemskie lub inne, są niezbywalne i wyłączone spod egzekucji. Nie podlegają one powszechnie obowiązującym zasadom dziedziczenia.

Inwentarz Dóbr Koronnych jest prowadzony w formie rejestru założonego i prowadzonego przez Administratora Majątku, prowadzonego w formie odręcznej lub maszynowej, wedle uznania Administratora.

Składniki Dóbr Koronnych usunięte z inwentarza z woli Suwerennego Księcia powracają do jego prywatnego majątku. Niezbywalność i nienaruszalność Pałacu Księcia i Placu Pałacowego jest wieczysta.

Przychody z Dóbr Korony zasilają Dobra Korony.

Artykuł 37. Nieruchomości koronne obejmują kompleks zabudowań, na który składają się: Pałac Księcia, Placu Pałacowy i inne otaczające budynki.

Zasób nieruchomości koronnych może z woli Suwerennego Księcia, być uzupełniony przez jakąkolwiek inną nieruchomość, należącą do Księcia, nabytą przez niego, ofiarowaną mu lub zapisaną w spadku.

Plac Pałacowy i inne budynki gospodarcze mogą być przedmiotem czasowych i odwoływalnych koncesji.

Artykuł 38. (Zmodyfikowany zarządzeniem nr 6.684 z 5 grudnia 2017 r.)

Do Dóbr Koronnych o charakterze ruchomym, niezależnie od tego, gdzie się znajdują, zalicza się:

a) dzieła sztuki i / lub kolekcje, w tym, między innymi, kolekcje znaczków pocztowych i monet;

b) dobra ruchome, w tym meble, o charakterze historycznym, rodzinnym lub małżeńskim bezpośrednio związane z dynastią lub suwerennością, lub służące prestiżowi albo wpływom Rodziny Panującej lub Księstwa;

c) fundusze, papiery wartościowe lub tytuły własności zgromadzone na rachunkach bankowych lub w ramach portfeli finansowych, celowo włączone do Dóbr Koronnych przez Księcia.

Zasób Dóbr Koronnych o charakterze ruchomym można uzupełniać jakimikolwiek przedmiotami, które książę uzna za spełniające warunki określone w pkt. a) i b).

Ruchomości wchodzące w skład Dóbr Koronnych są niezbywalne, dopóki figurują w Inwentarzu, o którym mowa w art. 36. Mogą być z niego wykreślone z woli Księcia.

Jednakże, w celu zarządzania nimi, Administrator Dóbr Koronnych może, niezależnie od postanowień artykułu 36, przeprowadzać transakcje dotyczące fundusze, papiery wartościowe lub tytuły własności zgromadzone na rachunkach bankowych lub w ramach portfeli finansowych, o których mowa w pkt. c) oraz przedmiotów, o których mowa w pkt. a). Administrator informuje o tym Księcia.

Dobra Koronne nie obejmują ruchomości, przedmiotów codziennego użytku, mebli, przedmiotów i materiałów, które nie mają wartości innej niż ich wartość rynkowa lub handlowa i nie należą do kategorii określonej w pkt. b).

Artykuł 39. Bez uszczerbku dla postanowień niniejszego tytułu, Panujący Książę może, w drodze Decyzji Suwerena, postanowić o czasowym i niepodlegającym dalszemu przeniesieniu przekazaniu części Dóbr Koronnych na rzecz jednego lub więcej jego dzieci będących jego następcami, zgodnie z zasadami i warunkami, które określa Decyzja.

TYTUŁ IV
POSTANOWIENIA RÓŻNE

Artykuł 40. Niniejszy Statut może być zmieniony jedynie Ordonansem Suwerena, wydanym zgodnie z art. 46 Konstytucji.

Zmiany wchodzą w życie z chwilą podjęcia i mają charakter powszechnie obowiązujący.

Artykuł 41. Decyzje Suwerenne uzyskują moc obowiązującą z chwilą złożenia podpisu przez Księcia.

Decyzje obowiązują osoby trzecie od dnia następnego po dniu ich opublikowaniu w Journal de Monacolub w innym terminie, który wskazano w ich treści.

Artykuł 42. Dla celów niniejszego Ordonansu terminy „książę”, „regent”, „dziedzic”, „krewny” i „małżonek” oznaczają osobę fizyczną, zarówno kobietą, jak mężczyznę.

Artykuł 43. Traci moc prawną Ordonans z 15 maja 1882 r., ustanawiający Statut Rodziny Panującej, wraz z późniejszymi zmianami, oraz wszelkie inne postanowienia sprzeczne z obecnym Ordonansem.

Artykuł 44. Nasz Sekretarz Stanu, Nasz Dyrektor Służby Sądowej i Nasz Minister Stanu są odpowiedzialni, każdy z osobna, za wykonanie tego Ordonansu.

Dan w naszym Pałacu w Monako 2 czerwca dwa tysiące piętnastego roku.

(-) ALBERT

Sekretarz Stanu:
(-) J. BOISSON