KRÓTKI REGULAMIN DEBATY OKSFORDZKIEJ
obowiązujący w Kole Naukowym KLUB DEBAT ARS BENE DICENDI
Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego
(na podstawie zwyczajów obowiązujących w St. Andrews Union Debating Society opracował M.M.Wiszowaty, 2013 r.)
Przed rozpoczęciem debaty, jej uczestnicy (członkowie obu zespołów), a także Sierżant, Sekretarz i Marszałek pozostają poza salą. Do sali wchodzi tylko publiczność.
Ściśle uregulowany ceremoniał i etykieta są jednym z fundamentalnych elementów debaty w stylu oksfordzkim. Dodają debacie uroku i powagi. Sprzyjają zachowaniu należytego poziomu kultury w czasie debaty.
Po zajęciu miejsc przez publiczność, uczestnicy debaty wchodzą do sali gęsiego, w kolejności:
– Sekretarz
– Reprezentacji Propozycji
– Reprezentanci Opozycji
– Sierżant
– Marszałek
Reprezentanci propozycji i opozycji zajmują miejsca po obu stronach sali debaty, twarzami do siebie. Po prawej – patrząc od strony Prezydium zasiada Propozycja, po lewej – Opozycja. Prostopadle do stołu debaty siada publiczność (mając Opozycję po prawej stronie, przed sobą). Na przeciwko, za stołem prezydialnym zasiada prowadzący debatę Marszałek wraz z pomocnikami – Sekretarzem odpowiedzialnym za przeprowadzenie głosowania oraz Sierżantem – odpowiedzialnym za utrzymywanie porządku. (W razie potrzeby Sekretarza i Sierżanta wyznacza marszałek spośród publiczności).
Na początek Marszałek otwiera debatę krótkim przemówieniem i przypomina reguły debaty.
W razie potrzeby głos może także zabrać Sekretarz, aby powiadomić o aktualnych sprawach Klubu i Sierżant, aby doprecyzować sprawy porządkowe.
Rozpoczyna się debata – Marszałek uderza trzykrotnie młotkiem i prosi o zabranie głosu przez pierwszego mówcę.
Głos zabierają po trzy osoby z każdej strony w kolejności naprzemiennej. Najpierw przedstawiciel propozycji. Potem opozycji itd. Każde wystąpienie trwa do 5 minut.
Sierżant odmierza dokładnie czas – dając znak minutę przed końcem (jedno uderzenie młotkiem), a także po upływie czasu (dwa uderzenia młotkiem) – dając ewentualnie kilka sekund na skończenie zdania. Dalsze wydłużanie wystąpienia przez mówcę jest wykluczone – o co dba Marszałek wystukując młotkiem niepokornego mówcę.
Po każdym wystąpieniu publiczność może je nagrodzić (oklaskami, tupaniem, uderzaniem dłonią w pulpit, gwizdami, okrzykami).
Mówcy zabierają głos kolejno stając przy mównicy lub za stołem (ustala się to przed rozpoczęciem debaty) – adresując ją do Marszałka („Panie Marszałku”, ewentualnie „Szanowna Publiczności”), ale mówiąc do strony przeciwnej.
Po 6 wystąpieniach Marszałek otwiera II część debaty – przeznaczoną dla publiczności. Każda osoba zasiadająca wśród publiczności może zabrać głos, w celu:
– zadania pytania jednej ze stron (lub obu)
– odniesienia się do wypowiedzi jednej ze stron (lub obu)
– uzupełnienia wypowiedzi jednej ze stron (lub obu),
– przedstawienia własnego poglądu na temat debaty
– uwagi technicznej lub merytorycznej pod adresem mówców (pochwalenia, zwrócenia uwagi itp.)
Czas 1 wypowiedzi – maks. 3 minuty dla osoby. Głosu ponownie tej samej osobie można udzielić, po zabraniu głosu przez wszystkich chętnych.
Przedstawiciele Opozycji i Propozycji nie odnoszą się na bieżąco do pytań i poruszonych kwestii. Mogą to uczynić w III części debaty.
Po zamknięciu dyskusji następuje III część debaty – podsumowanie, w którym należy odnieść się do podstawowych tez drugiej strony oraz fakultatywnie – do głosów publiczności. Znowu głos zabiera się naprzemiennie – tym razem zaczynając od Opozycji. Wystąpienie – 3 minuty.
Do dobrego zwyczaju należy przyjmowanie jak największej ilości sprzeciwów, które zmuszają mówcę do bieżącego reagowania na uwagi przeciwnej strony – chyba, że mają one na celu zakłócenie wypowiedzi.
UWAGA ! W czasie wszystkich wystąpień każdy z mówców ma prawo zażądać głosu, aby dokonać wtrącenia, wstając z miejsca i wymawiając (wykrzykując) słowo „sprzeciw” lub bardziej stanowczo „skandal!” albo (jeżeli są ku temu powody) „hańba!”. Mówca ma prawo odmówić wtrącenia, np. mówiąc „Nie, dziękuję” lub wykonując znaczący, powstrzymujący gest otwartą dłonią w kierunku zgłaszającego sprzeciw. Osoba zgłaszająca sprzeciw ma wówczas obowiązek usiąść bez słowa. Wtrącenia bez zgody mówcy są ściśle zabronione, a Marszałek ma obowiązek reagować stanowczo w takich przypadkach.
Jeśli jednak mówca wyrazi zgodę na wtrącenie („proszę” + zachęcający gest ręką), urozmaica to i uatrakcyjnia debatę. Osoba wtrącająca może w ciągu paru sekund wypowiedzieć nie więcej niż 1-2 zdania, ustosunkowując się do argumentu mówcy, kwestionując jego wnioski lub zadając mu pytanie. Wtrącenie (sprzeciw) przedstawia się na stojąco.
Ważnym elementem etykiety, szczególnie w czasie otwartych debat z udziałem zaproszonych gości i publiczności jest stosowny ubiór jej uczestników, który jest wyrazem szacunku dla siebie, adwersarzy, publiczności oraz prezydium debaty.
Do dobrego zwyczaju należy przyjmowanie jak największej ilości sprzeciwów, które zmuszają mówcę do bieżącego reagowania na uwagi przeciwnej strony – chyba, że mają one na celu zakłócenie wypowiedzi. Mówca sam decyduje o tym czy i kiedy przyjmie sprzeciw drugiej strony.
Osobie pozwalającej na sprzeciw zostaje doliczony czas jej wystąpienia odpowiednio do ilości i długości przyjętych sprzeciwów. Sprzeciw i odpowiedź nie może przybrać formy dialogu prowadzonego przez uczestników. Za każdym razem wtrącający się powinien uzyskać pozwolenie aktualnie przemawiającego mówcy na zabranie głosu (nowy sprzeciw).
Ukoronowaniem debaty jest głosowanie publiczności, tajne. Głosowanie przeprowadza Sekretarz debaty wraz z Sierżantem. Wyniki ogłasza Marszałek Izby.
UWAGA – podczas debaty zwracamy się do siebie w formie oficjalnej – per „pani” – „pan”.
Po ogłoszeniu wyników i zamknięciu debaty – publiczność wstaje, a debatujący i Prezydium opuszczają salę gęsiego w kolejności jak na początku.
