Konstytucyjne kaczki dziennikarskie: trybunał konstytucyjny we Francji i ubój rytualny w konstytucji

Opublikowano 29 grudnia 2012, autor: Marcin Wiszowaty
Niestety w polskich mediach coraz częściej można znaleźć informacje zawierające rażące błędy. Powodem jest zarówno brak rzetelności, jak i zgubne uproszczenia oraz zwykła ignorancja. W ostatnich tygodniach moją uwagę przykuły dwie informacje. Na jedną zwrócili uwagę moi studenci zdezorientowani przekazem medialnym. Otóż dowiedzieliśmy się, co gorsza z publikatorów dotąd dbających o rzetelność informacji, że „Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ubój rytualny jest niezgodny z konstytucją”. Ta wyjątkowa wiadomość okazała się prawdziwie sensacyjna, kiedy owo naruszenie okazało się dotyczyć normy zlokalizowanej w przepisie art. 92 ust. 1 Konstytucji, a więc w rozdziale III („Źródła prawa”). Jak ma się ubój rytualny do źródeł prawa wie zapewne autor tekstu (i jego skwapliwi naśladowcy). Ja domyślam się jedynie popularnego „skrótu myślowego”. Otóż przepis rozporządzenia z 9 września 2004 r. w sprawie kwalifikacji osób uprawnionych do zawodowego uboju oraz warunków i metod uboju i uśmiercania zwierząt, w którym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przekraczając zakres upoważnienia ustawowego (zawartego w ustawie z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt), stworzył wyjątek, właśnie w celu legalizacji uboju rytualnego, Trybunał uznał za niekonstytucyjny, ale z powodów formalnych. Konstytucja stanowi, że rozporządzenia wydawane są wyłącznie na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. O uboju rytualnym Konstytucja się nie wypowiada, więc oceny tej konkretnej kwestii nie da się przeprowadzić w oparciu o treść ustawy zasadniczej. Trybunał zastrzegł to zresztą wyraźnie w komunikacie prasowym wydanym po wydaniu wyrok. Wystarczyło go przeczytać. I tak to polski system źródeł prawa wyklucza zdaniem niektórych dziennikarzy ubój rytualny.
Inna, mająca ledwie kilka dni sensacja dotyczy uznania za niekonstytucyjne wprowadzenia 75% podatku dla najbogatszych osób we Francji. Miał tak stwierdzić, zdaniem jednej komercyjnej telewizji (na wizji i w internetowym serwisie): „Trybunał Konstytucyjny, czyli najwyższy organ legislacyjny we Francji”. W zdaniu tym są co najmniej trzy błędy merytoryczne. Poprzestańmy na jednym: we Francji nie ma Trybunału Konstytucyjnego. Jest Rada Konstytucyjna (Conseil Constitutionnel), której nazwa ma tutaj swoje ustrojowe i historyczne uzasadnienie. O jej zakwalifikowaniu do legislatywy, judykatury, czy nadaniu wyjątkowego charakteru dyskutują od pół wieku badacze – ale polski dziennikarz przesądził sprawę w mig: organ legislacyjny i to jeszcze: najwyższy !
Na naszych oczach stadko konstytucyjnych kaczek dziennikarskich rośnie w oczach. To wśród nich znajdują się takie rewelacje jak: odebranie posłowi immunitetu, rozwiązanie Sejmu, czy „wygaszenie” mandatu.
„Pójdź autorze – ja cię uczyć każę!”
–> Komunikat prasowy Trybunału Konstytucyjnego po rozprawie dotyczącej zasad uboju zwierząt (ubój rytualny), sygn. U 4/12.
Zaszufladkowano do kategorii WPADKI MEDIALNE | Otagowano , , | Dodaj komentarz

Najnowszy tom „Studiów Wyborczych”

Opublikowano 22 grudnia 2012, autor: Marcin Wiszowaty
Właśnie ukazał się najnowszy, XIV tom „Studiów Wyborczych”, periodyku naukowego (półrocznika), wydawanego przez Centrum Studiów Wyborczych przy Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego oraz Łódzkie Towarzystwo Naukowe.
W najnowszym numerze opublikowano artykuły poświęcone: ciszy wyborczej – jej genezie, treści i zasadności istnienia; wpływowi nietradycyjnych technik głosowania na frekwencję podczas wyborów i referendów; głosowaniu za pośrednictwem Internetu w wyborach samorządowych w Norwegii; systemowi wyborczemu Kanady na szczeblu federalnym i prowincji.
Ponadto, jak zwykle: glosy, wykaz literatury naukowej poświęconej tematyce wyborczo-referendalnej, a także tabele wyników wyborów na świecie w minionym okresie.
Polecam i zachęcam do lektury.
Zaszufladkowano do kategorii PRZEGLĄD PERIODYKÓW NAUKOWYCH | Dodaj komentarz

Kanada: przed sądem w nikabie, czyli kolizja praw człowieka

Opublikowano 21 grudnia 2012, autor: Marcin Wiszowaty
20 grudnia kanadyjski Sąd Najwyższy wydał oczekiwaną od dłuższego czasu opinię w sprawie o sygn. R. v. N.S., 2012 SCC 72. Stan faktyczny kształtuje się następująco: przed sądem karnym toczyła się sprawa przeciwko mężczyznom oskarżonym o molestowanie seksualne kobiet. Jeden ze świadków oskarżenia – N. S. – muzułmanka, wystąpiła w nikabie, chuście zakrywającej nieomal całą twarz. Obrońcy zażądali, aby świadek zdjął nikab. Sędzia rozpoczął od ustalenia, czy N.S. kiedykolwiek zdjęła chustę w miejscu publicznym. Okazało się, że tak – wykonując zdjęcie do prawa jazdy (u fotografa kobiety). N.S. zdarzało się także odsłaniać twarz na żądanie służb strzegących porządku i bezpieczeństwa. Sędzia uznał, że wiara N.S. nie jest „aż tak silna” i nakazał zdjęcie nikabu.
Sąd Najwyższy analizując stan faktyczny i prawny doszedł do wniosku, że może zachodzić konflikt praw człowieka – wolności religijnej oraz prawa do sprawiedliwego i rzetelnego procesu. Analizując zdarzenie oddalił skargę N.S., ale jednocześnie zastrzegł, że nie istnieje jedna reguła, która w każdej sytuacji nakazywałaby lub zakazywała żądać zdjęcia nikabu. Sąd Najwyższy stwierdził, że decyzja sędziego w podobnych sprawach powinna być zawsze oparta na szczegółowej analizie konkretnego przypadku i wymaga wzięcia pod uwagę następujących kwestii:
a) czy nakazanie  zdjęcia nikabu może stanowić naruszenie wolności religii
b) czy pozwolenie na pozostawienie nikabu naruszy prawo do rzetelnego i sprawiedliwego procesu; Sąd dodał, że jeżeli sprawa nie wymaga identyfikacji świadka czy badania jego wiarygodności – pozostawienie nikabu jest dopuszczalne, bowiem nie będzie oznaczać naruszenia gwarancji procesowych
c) jeżeli wchodzi w rachubę zastosowanie obu praw, sędzia powinien odnaleźć rozwiązanie, które pozwoli uniknąć konfliktu między nimi.
W zdaniach odrębnych pojawiła się sugestia, że Sąd niesłusznie uniknął sformułowania jednoznacznej odpowiedzi i ustanowienia jednoznacznej reguły. Zdaniem sędzi R. Abelli powinno się zezwolić na składanie zeznań w nikabie, jako wyjątku od zasady; taki sam wyjątek obejmuje składanie zeznań przez osoby niewidome, głuchonieme, nie znające języka angielskiego, czy dzieci. Przedmiot postępowania (przestępstwa seksualne), a także fakt, że oskarżeni należą do rodziny świadka dodatkowo uzasadniają, zdaniem sędzi, słuszność domagania się, aby zezwolono jej na zachowanie okrycia twarzy. Zeznania świadka nadal mogą podlegać weryfikacji w oparciu o brzmienie głosu, sposób mówienia, ogólne zachowanie, a przede wszystkim – treść wypowiedzi.
Ta ciekawa kwestia była już przedmiotem analiz doktryny i orzeczeń sądów w kilku państwach Europy (zazwyczaj nakazujących zdjęcie chusty). Orzeczenie kanadyjskiego Sądu Najwyższego to ciekawy głos w dyskusji na temat kolizji praw człowieka.
TUTAJ: pełna treść orzeczenia
Źródło informacji: Constitutional Law Prof Blog
Zaszufladkowano do kategorii AKTUALNOŚCI USTROJOWE | Otagowano , , | Dodaj komentarz

Nowelizacja ustawy o referendum lokalnym uchwalona w Sejmie

Opublikowano 15 grudnia 2012, autor: Marcin Wiszowaty
Sejm uchwalił nowelizację ustawy o referendum lokalnym. Doprecyzowano katalog tematów, których może dotyczyć referendum. W wersji pierwotnej ustawa stanowi, że mieszkańcy mogą rozstrzygać w sprawach dotyczącej wspólnoty lokalnej, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji organów danej jednostki samorządu lub w sprawie odwołania władz danego samorządu, a w przypadku gminy także wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz w sprawie samoopodatkowania się mieszkańców. Zmiana przewiduje, że w referendum mieszkańcy lokalnej wspólnoty będą mogli wyrazić swoją walę także „w innych istotnych sprawach dotyczących społecznych, gospodarczych lub kulturowych więzi łączących tę wspólnotę”.
Propozycja dotycząca podwyższenia liczby wymaganych podpisów pod wnioskiem o przeprowadzenie referendum dotyczącego odwołania organu gminy nie będącej miastem na prawach powiatu – z 10 do 15 % ogółu uprawnionych do głosowania – odrzucono.
Projekt ustawy nowelizującej zgłosił Senat RP (druk nr 493, 29 marca 2012 r.) jako realizację orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2003 r. (sygn. akt K 30/02). Trybunał wskazał wówczas na fakt, iż regulacja ustawowa zawęża konstytucyjnie zakreślony zakres tematyczny referendum lokalnego, co powoduje, że w wielu przypadkach władze samorządowe odmawiają przeprowadzenia głosowania.
Ustawa trafiła do Senatu. Jeżeli Senat nie zgłosi poprawek, zostanie skierowana do Prezydenta RP.
Zaszufladkowano do kategorii AKTUALNOŚCI USTROJOWE | Otagowano | Dodaj komentarz