Yogyakarta: monarchia w republice, czyli sułtan dziedzicznym gubernatorem

Opublikowano 21 września 2012, autor: Marcin Wiszowaty
30 sierpnia Izba Reprezentantów Republiki Indonezji uchwaliła ustawę regulującą nowe zasady powoływania władz regionu Yogyakarty. Ten najmniejszy region kraju cieszy się specjalnym statusem w uznaniu jego zasług w czasie walk o niepodległość Indonezji w latach 40. XX w. W Yogyakarcie utrzymano rządy miejscowych sułtanów. To unikalny przykład monarchii funkcjonującej w ramach republiki. Władze centralne Indonezji nie honorując wcześniejszych ustaleń wdrażały w sułtanacie demokratyczne procedury. Kiedy w 1998 r. władzę objął nowy sułtan co powinno oznaczać automatyczne objęcie przez niego stanowiska gubernatora regionu, władze w Dżakarcie zażądały zorganizowania powszechnych wyborów gubernatora. Sułtan (Sri Sultan Hamengkubuwono X) zwyciężył w wyborach, ale wyraził sprzeciw i zażądał honorowania wcześniejszych ustaleń. 10-letnie negocjacje zakończyły się w tym roku. Nowa ustawa gwarantuje dziedziczny charakter funkcji gubernatora regionu przysługujący kolejnym sułtanom Yogyakarty. Funkcja wicegubernatora, również dziedziczna, przypadła książętom Pakualaman (małego księstwa w granicach sułtanatu). W zamian obaj monarchowie muszą zachować apolityczność, tzn. zrzec się członkostwa i zaangażowania w działalność indonezyjskich partii politycznych. Jest to o tyle cenna dla władz centralnych zdobycz, że sułtani sympatyzowali z partią Golkar, opozycyjną wobec obecnej partii rządzącej w Indonezji. W zbliżających się wyborach prezydenckich w Indonezji sułtan Yogyakarty miał wspierać kandydata Golkar.
Więcej szczegółów na stronach: The Economist i Indanehsia.com
Zaszufladkowano do kategorii AKTUALNOŚCI USTROJOWE, MONARCHIE | Otagowano , , | Dodaj komentarz

„Global Constitutionalism” – nowy konstytucyjny periodyk naukowy

Opublikowano 10 września 2012, autor: Marcin Wiszowaty
Witamy na rynku wydawniczym nowy periodyk naukowy z dziedziny konstytucyjnej: „Global Constitutionalism”. Pismo jest publikowane przez Cambridge University Press  we współpracy z katedrą nauk politycznych Uniwersytetu w Hamburgu. Jak deklaruje redakcja, „GC” będzie miał charakter interdyscyplinarny ze szczególnym uwzględnieniem prawa międzynarodowego, nauk politycznych, porównawczego prawa konstytucyjnego, teorii i filozofii polityki.
Pierwszy numer ukazał się w marcu. Najnowszy, drugi – w lipcu br. Oba wydania zawierają interesujące teksty, które są dostępne w wersji online bezpłatnie. Wśród nich opracowania poświęcone zasadzie proporcjonalności, relacjom między prawem konstytucyjnym a międzynarodowym,  zawiłościom idei konstytucjonalizacji, nowoodkrytym początkom tworzenia się wspólnoty międzynarodowej, czy analizie najnowszych wydarzeń w Afryce i krajach arabskich na tle podobnych wydarzeń w Europie środkowo-wschodniej początku lat 90. XX w., czyli wprowadzania ustrojów konstytucyjnych w państwach, gdzie demokracja, czy rządy prawa długo nie występowały.
[Strona internetowa czasopisma]
Zaszufladkowano do kategorii PRZEGLĄD PERIODYKÓW NAUKOWYCH | Dodaj komentarz

Nowe wydanie ICL już w sieci

Opublikowano 5 sierpnia 2012, autor: Marcin Wiszowaty
Najnowsze (vol. 6, issue 1) wydanie „Vienna Journal of International Constitutional Law” jest już dostępne w sieci. W numerze m.in. o nowej konstytucji Węgier, zasadzie równości, alternatywnych formach głosowania (e-voting i głosowanie korespondencyjne).
[Całe wydanie w wersji PDF]
Zaszufladkowano do kategorii PRZEGLĄD PERIODYKÓW NAUKOWYCH | Dodaj komentarz

Rumunia: referendum w sprawie odwołania prezydenta może okazać się niewiążące

Opublikowano 4 sierpnia 2012, autor: Marcin Wiszowaty
W minioną niedzielę (29 lipca) w Rumunii odbyło się referendum w sprawie odwołania prezydenta z urzędu. Konstytucja Republiki Rumunii (art. 95) rozróżnia dwie instytucje związane z odpowiedzialnością konstytucyjną głowy państwa – zawieszenie i odwołanie. Wniosek o zawieszenie Prezydenta w wykonywaniu jego funkcji z powodu poważnego naruszenia konstytucji zgłasza co najmniej 1/3 ustawowej liczby deputowanych do obu izb parlamentu. Następnie wniosek podlega zaopiniowaniu przez Sąd Konstytucyjny (opinia niewiążąca) po czym poddaje się go pod głosowanie połączonych izb parlamentu (Senat i Izba Deputowanych). W przypadku poparcia wniosku (wymagana jest zwykła większością głosów), w ciągu 30 dni parlament zarządza ogólnokrajowe referendum w sprawie odwołania Prezydenta. Aby było ono wiążące musi wziąć w nim udział więcej niż połowa uprawnionych do głosowania obywateli Rumunii. Referendum jest rozstrzygające jeśli za lub przeciw opowiedziała się większość głosujących.
Działania podejmowane przez premiera Victora Pontę, głównego antagonistę prezydenta Băsescu wzbudzały wątpliwości szeroko komentowane w rumuńskich mediach. Ostatecznie rozwiał je rumuński Sąd Konstytucyjny. Po pierwsze – stwierdzono, że działania, o które oskarża się prezydenta wypełniają konstytucyjną przesłankę „poważnego naruszenia konstytucji”.  Po drugie Sąd orzekł, że próba zmiany ustawowej regulacji trybu przeprowadzenia referendum w celu ułatwienia osiągnięcia wyniku zadowalającego przeciwników prezydenta – jest niekonstytucyjna. Krótko przed terminem referendum rząd w drodze dekretu zmodyfikował regulację referendalną znosząc wymóg przekroczenia 50% frekwencji dla uznania głosowania za wiążące. Trzecia wątpliwość – czy brak decyzji o odwołaniu prezydenta wymaga ponownego głosowania w połączonych izbach parlamentu w celu jego „odwieszenia”, czy też oznacza pełne przywrócenie do pełnienia funkcji – nie doczekała się dotąd jednoznacznego rozstrzygnięcia, chociaż większość rumuńskiej doktryny zdaje się popierać stanowisko o podwójnym skutku negatywnej decyzji narodu.
Warto dodać, że w 2007 r. prezydent podlegał już ocenie wyborców w referendum dotyczącym jego odwołania. Wówczas frekwencja nie przekroczyła 50%, a ponadto ponad 70% głosujących opowiedziała się przeciwko odwołaniu głowy państwa. W 2009 r. prezydent Băsescu zwyciężył w wyborach i rozpoczął drugą kadencję. Poparcie dla prezydenta malało od dłuższego czasu. Băsescu znany był z kontrowersyjnych wypowiedzi i zachowań.
Wyniki ogłoszone przez Państwową Komisję Wyborczą kilka dni po referendum wskazują, że frekwencja wyniosła nieco ponad 46%, a więc jest niższa od wymaganej i prezydent zachowa swój urząd. Sąd Konstytucyjny uprawniony do stwierdzenia ważności referendum i oficjalnego ogłoszenia jego wyników odroczył wydanie decyzji do 31 sierpnia. Do tego dnia obowiązki głowy państwa pełni Przewodniczący Senatu Crin Antonescu.
Źródła:
Curtea Constituţională: Termenul pentru dezbaterea procedurii desfăşurării referendumului, preschimbat în 31 august, [mediafax.ro, 4.8.2012]
D. Bilefsky, Romania Votes on Whether to Remove Its President, „The New York Times”, 29.7.2012
L. Ilie, S. Cage, Romanian president survives impeachment referendum [Reuters, 29.7.2012 ],
A. Timu, Romanian PM Ponta Says Referendum Will Abide by Court Ruling, [Bloomberg, 11.7.2012]
Zaszufladkowano do kategorii AKTUALNOŚCI USTROJOWE | Otagowano , , , | Dodaj komentarz