Trybunał Konstytucyjny: przekroczono zakres dopuszczalnych poprawek Senatu

Opublikowano 19 kwietnia 2012, autor: Marcin Wiszowaty
Nie jest to orzeczenie precedensowe, ani nawet jedno z pierwszych dotyczących tej formalnej kwestii, ale z pewnością najnowsze i odwołujące się do utrwalonego orzecznictwa i dorobku doktryny. Nie zdarza się często, aby Trybunał nie oceniał zawartości merytorycznej przepisów, lecz – zgodnie z wnioskiem (w tym przypadku Prezydenta) – kontrolował wyłącznie konstytucyjność trybu ich wprowadzenia do ustawy.
W tym przypadku, Trybunał Konstytucyjny uznał za uzasadniony zarzut wnioskodawcy (Prezydenta), że sposób wprowadzenia przez Senat poprawek do ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz niektórych innych ustaw narusza art. 121 ust. 2 w związku z art. 118 ust. 1 Konstytucji RP. Warto dodać, że była to kontrola następcza. Prezydent podpisał ustawę i przekazał ją do ogłoszenia, a dopiero później złożył wniosek do Trybunału Konstytucyjnego.
Więcej informacji na stronie Trybunału Konstytucyjnego (sygn. K 33/11).
Zaszufladkowano do kategorii AKTUALNOŚCI USTROJOWE | Dodaj komentarz

Nowy Król Malezji – monarchii elekcyjnej i kadencyjnej

Opublikowano 15 kwietnia 2012, autor: Marcin Wiszowaty
W środę, 11 kwietnia odbyła się intronizacja 14. króla Malezji. Funkcję tę objął 84-letni Abdul Halim Mu’adzam Shah, sułtan Kedah, jednego ze stanów-sułtanatów Malezji. Król został wybrany w listopadzie 2011 r., a władzę objął 13 grudnia 2011 r. Jest najstarszym w historii królem Malezji, a także pierwszą osobą, która pełni tę funkcję po raz drugi (pierwszy raz w latach 1970-75). Monarchia malezyjska jako jedyna na świecie ma charakter elekcyjny i kadencyjny.  Króla wybiera rada złożona z 9 sułtanów stojących na czele każdego ze stanów wchodzących w skład federacji.  Funkcję głowy państwa pełnią kolejno, po 5 lat, sułtani kolejnych stanów w ustalonej kolejności. Król ma funkcje głównie reprezentacyjne. Jest symbolem jedności narodu składającego się w większości z wyznających Islam Malezyjczyków (ok. 60%), ale także z liczebnych mniejszości narodowych – Chińczyków i Hindusów. Dzieje sułtanatów malezyjskich sięgają XV wieku. Historia Królestwa Malezji – federalnej monarchii konstytucyjnej z kadencyjną głową państwa rozpoczęła się w 1957 r. kiedy państwo uniezależniło się od brytyjskiej protekcji i zdobyło niepodległość.
Zaszufladkowano do kategorii AKTUALNOŚCI USTROJOWE, MONARCHIE | Dodaj komentarz

Wyspa Wielkanocna

Opublikowano 9 kwietnia 2012, autor: Marcin Wiszowaty
Idealny temat na świąteczny wpis – czyli Wyspa Wielkanocna. Miejsce to jest wyjątkowe również ze względu na ustrój polityczny. Formalnie wyspa należy do Chile. Rdzenni mieszkańcy, Rapa Nui, coraz głośniej domagają się uszanowania swojej odrębności i praw, a także skarżą na dyskryminację ze strony władz chilijskich. W 2003 r. wystosowali petycję do Organizacji Narodów Zjednoczonych domagając się uszanowania swojej odrębności, kultury i tożsamości przez władze chilijskie. W tym samym roku parlament Chile rekomendował przyjęcie stosownych zmian ustrojowych. W 2005 r. prezydent Chile złożył w parlamencie projekt ustawy o zmianie konstytucji (uchwalonej w 2007 r.), która ustanawia dla Wyspy Wielkanocnej (oraz Archipelagu Juan Fernández) status „specjalnego terytorium” w ramach państwa chilijskiego. Rozmowy nad przyjęciem specjalnej karty konstytucyjnej dla Wyspy nadal trwają.
Całe terytorium wyspy tworzy odrębną prowincję i jedną gminę pod nazwą Wyspy Wielkanocnej (Isla de Pascua) przynależącą  administracyjnie, wraz z sąsiednimi niezamieszkałymi wysepkami (w tym Salas y Gómez), do regionu Valparaíso.
Władze wyspy tworzą:
– gubernator prowincji Wyspy Wielkanocnej powoływany przez Prezydenta Republiki Chile
– burmistrz gminy urzędujący w stolicy prowincji Hanga Roa
– 6-osobowa rada gminy wybierana w bezpośrednich wyborach na 4 lata (podobnie jak burmistrz)
Ponadto Wyspa ma swoich 4 przedstawicieli w chilijskim parlamencie – 2 w Izbie Deputowanych i 2 w Senacie.
W poniedziałek wielkanocy na wyspie odnotowano zachmurzenie umiarkowane i temperaturę 26 st. Celsjusza. Wesołych Świąt !
Zaszufladkowano do kategorii AKTUALNOŚCI USTROJOWE | Dodaj komentarz

Nowy prezydent Senegalu.

Opublikowano 6 kwietnia 2012, autor: Marcin Wiszowaty
Senegal jest jednym z najstarszych i najbardziej stabilnych państw demokratycznych w Afryce. Pierwsze wybory w tym kraju odbyły się już w 1848 r. Były to wybory 1 deputowanego do francuskiego Zgromadzenia Narodowego – jedyny przypadek reprezentacji afrykańskiej w europejskim parlamencie. Od 1916 r. do końca III Republiki Francuskiej w 1940 r. deputowanego wybierano w wyborach wolnych od dyskryminacyjnych cenzusów. Był to odtąd zawsze Afrykańczyk (wcześniej zdecydowana większość czarnoskórych, rdzennych mieszkańców francuskiej posiadłości nie posiadała pełnych praw obywatelskich). Senegal uzyskał niepodległość w 1960 r.
W przeciwieństwie do wielu państw afrykańskich Senegalowi udało się dotąd unikać wojskowych zamachów stanu (zaledwie 2 tygodnie temu, 22 marca, zamach przeprowadzono w sąsiednim Mali). 13 milionowego narodu, względnie homogenicznego pod względem etnicznym, nie dotknęły dotąd czystki religijne, ani plemienne (separatystyczny ruch na niewielkim terytorium Casamance na południu kraju, wspierany głównie przez plemię Diola, pomimo zbrojnych starć z siłami rządowymi w latach 1982-2004, wydaje się słabnąć). Poziomu rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, wolności mediów czy skali partycypacji społecznej i politycznej mogłoby pozazdrościć Senegalowi niejedno państwo europejskie. A jednak i nad tą stabilną republiką zawisły ciemne chmury. Wszystko za sprawą prezydenta Abdoulaye Wade (ur. 1926) kończącego w tym roku swoją kadencję. Prezydent nie zamierzał oddać władzy sprawowanej od 2000 r. pomimo wyraźnego przepisu konstytucji dopuszczającej maksymalnie jedną reelekcję. Wade uciekał się do różnych zabiegów. Próbował doprowadzić do obniżenia progu głosów wymaganych dla zwycięstwa (z 50% do 25%), a nawet osadzić na urzędzie głowy państwa własnego syna znanego ze skłonności do wydawania ogromnych kwot z publicznych środków. Prawo do ubiegania się o trzecią kadencję, pomimo wyraźnie odmiennej regulacji konstytucyjnej, uzasadniał faktem zmiany ustawy zasadniczej w trakcie odbywania przez niego pierwszej kadencji.
Rozsądek i spokój Senegalczyków, sprawność i skuteczność działań opozycji, która pomimo różnic ideowych zorganizowała jeden front przeciwko prezydentowi Wade są imponujące. Wszystkich 12 kandydatów, którzy nie przeszli do drugiej tury wyborów wezwało swoich wyborców do poparcia kontrkandydata prezydenta Wade. Senegalczycy aktywnie włączyli się w działania mające na celu dopilnowanie, aby wybory były w pełni demokratyczne, wolne od fałszerstw i nieprawidłowości. Państwa i organizacje pozarządowe z Europy i Ameryki udzieliły im znaczącego wsparcia, ale to sami Senegalczycy byli w stanie zorganizować obserwatorów w każdym z 11 tysięcy obwodów do głosowania i aktywnie włączyli się w działania. Wojsko po raz kolejny zachowało dystans wobec rozgrywających się wydarzeń. Ostatecznie były prezydent musiał uznać swoją porażkę. 2 kwietnia odbyło się zaprzysiężenie nowego prezydenta Republiki Senegalu Macky Salla – byłego bliskiego współpracownika Wade i premiera rządu. Jak stwierdza w komentarzu „The Economist” – Senegalczycy nie są jeszcze pewni jaki będzie nowy prezydent, ale już wiedzą, że jeśli nie sprosta pokładanym w nim nadziejom wspólnie są w stanie położyć kres jego rządom.
Senegal jest państwem o systemie rządów zbliżonym do parlamentarno-gabinetowego. Władzę ustawodawczą sprawuje dwuizbowy parlament złożony ze Zgromadzenia Narodowego (150) i Senatu (100). Kadencja parlamentu wynosi 5 lat. Skład Zgromadzenia pochodzi z wyborów powszechnych według systemu mieszanego, większościowo-proporcjonalnego (segmentowego). Senat został ustanowiony w 1999 r., następnie zniesiony i przywrócony w 2007 r. 65 senatorów powołuje prezydent, a pozostałych 35 wybierają lokalne rady elektorów. Dualistyczną władzę wykonawczą tworzy prezydent wybierany na 5 lat w wyborach powszechnych oraz rząd z premierem powoływani przez prezydenta. Władzę sądowniczą sprawują sądy powszechne, sąd najwyższy i sąd konstytucyjny.
Zaszufladkowano do kategorii AKTUALNOŚCI USTROJOWE | Dodaj komentarz